İlyas Bazna kimdir? Yüzyılın Casusu Çiçero Hayatı, Biyografisi

Türk casus çiçero

İlyas Bazna yada Elyasa Bazna namı değer ‘cicero‘ son yüzyılın en büyük casusudur. Türk asıllı arnavuttur. İngiliz gizli bilgilerini Almanlara satmıştır. Filmlere ve kitaba konu olan trajik hayatı ilgi çekmektedir.

İlyas Bazna o zamanlar Osmanlı bünyesinde olan Priştine‘de 28 haziran 1904’de doğmuştur. Babası din öğretmeni olan Hafız Yaşar‘dır. Sırpların Priştine’yi ele geçirmesinden sonra ailesiyle önce Selanik’e, daha sonra İstanbul’a gelmiştir.

ilyas bazya yada elyasa bazna

İstanbul’da tutunabilmek için bir Fransız nakliye şirketinde çalışır. Ancak bir dizi suça bulaştığı için (hırsızlık, askeri mülke zarar vb.) Fransa’da 3 yıl mahkum edilir. Buradayken vaktini fransızca öğrenmeye adar. Cezası bitmeden affedilince tekrar Türkiye’ye döner. Yabancı dil bilmesinden dolayı elçilikte bir iş bulur. İlk başta Yugoslav büyükelçisinin şöförü olur. Daha sonra Alman konsolosluğunda uşaklık yapar. Buradan da müsteşarın mektuplarını okuduğu için kovulur. En sonunda Ankara’daki İngiltere Büyükelçisinin uşaklığını yapmaya başlar. Kendisi Ankara çalışırken karısı ve çocukları İstanbul’da yaşar.

ilyas bazna yani çiçero türk ajan

İngiliz büyükelçiliğindeki bilgileri sızdırmak için Alman istihbaratıyla iletişime geçer. Yalnız Almanlar kendisine şüpheyle yaklaşır, neden İngiliz istihbaratını sızdırdığını sorar. Kendisi ise babasının ölümünden İngilizlerin sorumlu olduğunu ve para için yaptığını söyler.

çiçero kimdir hayatı

İngiliz büyükelçi kasasının anahtarını her zaman boynunda taşır. ilyas bazna yani çiçero duş sırasında büyükelçinin sırtını ovalarken, önceden hazırladığı balmumu ile anahtarı kopyalar. Kasadan çıkan belgelerin fotoğraflarını çekip alman istihbaratına teslim eder. Bu ilk görevi için 15.000 sterlin, toplamda ise 300.000 sterlin aldığını söyler. Paraları sterlin olarak istemesinin sebebini ise ‘ savaşı Almanların değil de İngilizlerin kazanacağına inandığından’ olduğunu daha sonraları açıklar. Elyesa Bazna’nın teslim ettiği evraklar çok değerlidir. İçinde İngilizlerin Ankarayı savaşa savaşa sokmak için yaptığı baskıları, ABD’nin Rusya’ya silah yardımlarını, Ankara’ya sızan İngiliz casusların isimleri gibi önemli bilgiler içerir. Yalnız Almanya İlyas Bazna’ya şüpheyle yaklaşmaktadır. Onun çift taraflı oynayan bir İngiliz ajanı olabileceğini düşünürler. Ancak İlyas, Sofya baskınını önceden Almanlara bildirmiş, Almanlar ise hiç bir şey yapmamıştır. Burada büyük zaiyat vermiştir. Artık İlyas Bazna güvenilir bir Alman casusu olmuştur.

çiçero filmi

Savaş bittiğinde İlyas, Almanlardan kazandığı 300.000 sterlin ile inşaat şirketi kurar. Bursa’da bir otel ve ilkokul yaptıktan sonra devlet, sahte para kullandığı için mallarına el koyar. Çünkü Almanya savaş sırasında İngiltere ekonomisini batırmak için piyasaya sahte para sürer. Aynı zamanda İlyaz Bazna da bu paralarla ödeme almıştır. Yani ilyas Bazna’nın tüm parası sahtedir ve almanlar tarafından dolandırılmıştır!

çiçero pariste

Alman hükümetine dava açmıştır ancak çok küçük miktar para alabilmiştir. Parasız kalınca ‘i was cicero’ yani Ben Çiçero’ydum kitabını yazar. Bu kitaptan epey para kazanır. Daha sonraları Almanya’ya gider ve orada çalışmaya başlar. Orada yoksulluk içinde gece bekçiliği yaparken 66 yaşında ölür. (21 aralık 1970)

ilyas bazna'nın mezarı
ilyas bazna cicero

Çiçero lakabını kendisi değil almanlar takmıştır. Kendisi bile çiçero isminin kullanıldığını çok sonraları öğrenir. İngiliz istihbaratı da elçilikte çiçero isimli bir casus olduğunu bilmektedir ama kim olduğunu bulamamaktadır. Çiçero’nun kim olduğunu öğrendiklerinde ise şok içindedirler. Çünkü onlara göre İlyas Bazna cahil ve aptal birisidir ve aynı zamanda tek kelime ingilizce anlamamaktadır.

İlyaz Bazna’nın hayatı, başrolünü James Mason‘un canlandırdığı Five Fingers filmine konu olmuştur ve film ödüller almıştır. 2019 yılının Ocak ayında ise Başrolünü Erdal Beşikçioğlu canlandıran ‘çiçero‘ Türk filmi yayınlanmıştır.

2002 yılında Mit’in yayımladığı bir kitapta İlyas Bazna’nın hayatı hakkında çok önemli detaylar verir. Çiçero’nun Milli istihbarat teşkilatına hizmetlerinden bahseder. İlyas Bazna’nın aynı zamanda Türk istihbarat casusu da olduğu düşünülmektedir.

ilyas bazna mit ajanı mı?
ilyas bazna cicero

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir